|
Doğal
gaza dönüşümde en önemli konu ısıtma sisteminin dönüşümüdür. Burada
en önemli karar seçilecek sistem ve kazan tipidir. Apartmanlarda
eğer mevcut bir merkezi ısıtma sistemi varsa kuşkusuz en ekonomik
çözüm merkezi ısıtma sıcak su kazanını dönüşümle veya değiştirerek
doğal gazlı kazan haline getirmektir. Bu durumda istenirse, pişirme
ve kullanma sıcak suyu üretimi amacı ile yeni bina içi gaz tesisatı
yapılabilir. En ekonomik çözüm budur çünkü daire içi ısıtma tesisatına
hiç dokunulmamaktadır. Doğal gaza geçerken mevcut merkezi ısıtma
sistemini iptal ederek daire bazında münferit ısıtmaya geçilmesi
halinde ısıtma tesisatının tadili gerekir. Bu hem daire içinde kırıp
dökmeye neden olacaktır ve hem de toplam maliyet diğerinin dört
katı mertebesinde rakamlara ulaşabilecektir. Doğal olarak maliyetler
kullanılacak cihazlara çok bağlı olmakla birlikte, münferit ısıtmaya
dönüşümün maliyetinin merkezi ısıtmaya göre çok fazla olacağı kesindir.
İşletme maliyetlerinin münferit ısıtmada daha az olacağı da doğru
bir tez değildir.
Eğer
konfordan fedakarlık edilmiyor ve belirli odalar belirli zamanlarda
devre dışı bırakılmıyorsa, kaliteli ve otomatik kontrollu bir merkezi
sistemde tavsiye edilen düzeylerde ısıtma yapıldığında, münferit
ısıtmaya göre daha fazla yakıt tüketilmesi söz konusu değildir.
Unutulmamalıdır ki iç sıcaklıkların 1°C daha yükseltilmesi yıllık
yakıt tüketiminde İstanbul ikliminde %10 mertebesinde daha fazla
yakıt tüketimine neden olmaktadır. Bu nedenle doğal gaza dönüşen
merkezi sistemlerde ideal olarak iç ortam sıcaklıklarının 20 °C
değerinde sabit tutulması konfor ve yakıt ekonomisi açısından en
iyi çözümdür.
Ortak
yaşama uyum gösterememe ve paylaşım problemleri gibi sosyal problemler
dışında rasyonel karar, apartmanlarda merkezi ısıtma sistemini muhafaza
etmektir. Eğer yeni yapılan bir Apartman söz konusu ise, buralarda
ısıtma sistemini baştan münferit ısıtmaya veya merkezi ısıtmaya
göre projelendirmek mümkündür. Bu durumda her iki sistem kuruluş
maliyetleri arasındaki fark yukarıdaki kadar fazla olmayacaktır.
Ancak yine de ekonomi, işletme kolaylığı, konfor, tehlike riski
ve yangın riski gibi faktörler açısından merkezi sistem avantajlara
sahiptir. Kombi cihazlarının tek tek dairelere sokulması tehlike
ve yangın riskini artıracaktır.
Özellikle
yüksek bloklar söz konusu olduğunda en akılcı çözüm, ısıtmanın ve
kullanma sıcak suyunun merkezi olarak kazan dairesinde temin edilmesi,
yemek pişirme için de elektrikli ocak ve fırın kullanılmasıdır.
Böylece gazı tamamen daire içlerinden çıkarmak ve riskleri minimuma
indirmek mümkün olacaktır. Apartmanlarda doğal gaza geçerken mevcut
kömür veya fuel oil yakan kazanların dönüşümü bu kazanların 12 yıllık
yeni kazan olmalarının dışında düşünülmemelidir. Yeni doğal gaz
kazanları pek çok modern özelliklere sahiptir. Yüksek verimli, güvenli,
tam otomatik kontrollu, uzun ömürlü, sessiz, özel kazanlardır. Bu
kazanların kullanılması halinde, eski kazanların dönüştürülmesi
ile elde edilecek yatırım maliyeti avantajı kısa zamanda amorti
edilecek ve kara geçilecektir. Avrupa ülkelerinde değil eski kazanların
dönüşümü, klasik tip yeni doğal gaz kazanlarının bile kullanımı
yasaktır. Artık günümüzde modern teknoloji ürünü yüksek verimli,
düşük sıcaklık kazanlarının ve yoğuşmalı tip kazanların kullanımına
izin verilmektedir.
Apartmanlarda
kullanılacak merkezi doğal gaz kazanları öncelikle atmosferik brülörlü
kazanlar olmalıdır. Bu kazanlar Buderus'ta 700 kW güce kadar bulunmaktadırlar.
Bu kazanların brülörleri kendi içindedir. Ayrıca bir brülör takılmasına
gerek yoktur. Brülörde bir hava üfleme vantilatörüne ihtiyaç yoktur.
Hiçbir mekanik hareketli parça içermeyen bu kazanlar sessiz olmaları
, servis ihtiyacı göstermemeleri ve ucuz olmaları (belli kapasitelere
kadar) ile öne çıkmaktadırlar. Apartmanlarda ses çok önemli bir
faktördür. Bu faktörün değerlendirmelerde ağırlıkla ele alınmasında
yarar vardır.
Daha
büyük kapasitelerde birden fazla sayıda atmosferik brülörlü kazan
kullanılması veya üflemeli brülörlü kazanlara geçilmesi gerekir.
Üflemeli brülörlü kazan kullanıldığında brülörün kazana uyum göstermesi
çok önemli bir konudur. 100 kW güce kadar tek kademeli daha büyük
güçlerde 1000 kW güce kadar çift kademeli ve daha sonra oransal
(kademesiz kontrollu) brülörler kullanılmalıdır. Kazan kapasite
seçimi için, tesisatı mevcut binalarda ısınma problemi yoksa, mevcut
radyatörler sayılarak belirlenen toplam kapasiteye %5-10 emniyet
payı ilave edilir. Villa tipi bağımsız konutlar için döşeme tipi
kat kaloriferleri en uygun çözümlerdir. Buderus'ta villa kalorifer
kazanları bulunmaktadır. Bu tip kazanlar atmosferik brülörlü ve
üflemeli brülörlü olabilir. Atmosferik brülörlü tipleri tercih edilmelidir.
Bu tip uygulamalar için yeni geliştirilen duvar tipi yoğuşmalı kazanlar
ise çok yüksek verimleri ve çok az yer kaplamaları ile teknik açıdan
rakipsizdirler. Özellikle döşemeden ısıtma uygulamalarında alt ısıl
değere göre verim % 109'lara ulaşmaktadır. Aynı zamanda kullanma
sıcak suyu da elde edilen bu kazanlarda birden fazla kazan kullanmak
suretiyle 45.000 kcal/h kapasitelere kadar çıkılabilmektedir.
Boyler
deposu tipe bağlı olarak cihazın içinde entegre olabildiği gibi
ayrı da olabilmektedir. Yeni geliştirilen ön karışımlı brülör kullanılan
Buderus'un bu tip kazanlarında emisyon değerleri ulaşılabilen en
düşük değerlere sahiptir. Ayarlanan iç sıcaklıktan kumanda alarak
modülasyonlu bir biçimde (yüke göre kapasiteyi kademesiz bir biçimde
sürekli ayarlayarak) tam otomatik olarak çalışmaktadır. Yoğuşmalı
kazanların ilk satın alma fiyatları diğerlerine göre yüksek olmakla
birlikte, yüksek verimi ile kendini amorti etmektedir. Daha büyük
güçlerde döşeme tipi yoğuşmalı kazanlar da mevcuttur. Bağımsız (münferit)
ısıtma amacı ile doğal gazlı kat kaloriferi olarak, duvar tipi kombi
cihazları kullanılmaktadır. Daha önce yapılmış kalorifer sistemi
olmayan ve soba ile ısıtılan evlerde doğal gaza geçişte imkanlardan
biri kat kaloriferi yapmak ve kazan olarak kombi cihazları kullanmaktır.
Kombi cihazları hem ısıtma ihtiyacını ve hem de kullanma sıcak suyu
ihtiyacını birlikte karşılamaktadır. Kombi cihazlarının bacalı ve
hermetik olmak üzere iki tipi bulunmaktadır. Eğer baca imkanı varsa
bacalı tipler tercih edilmelidir. Bacalı kombiler hem ucuzdur, hem
de daha güvenlidirler. Buna karşılık baca olmayan yerlerde mecburen
hermetik cihazlar kullanılır. Bunlar yakma havasını bir fanla dışarıdan
alır ve yanma ürünlerini yine aynı fan yardımı ile dışarı atarlar
cihaz dış hava bağlantısı için içiçe iki borudan oluşan bir baca
kullanılır ve bu cihazlar mümkünse dış duvara yerleştirilirler.
Kombi cihazlar havalandırılan odalara yerleştirilmelidir. Bu amaçla
mutfak en uygun yerdir.
Bu
cihazları banyo ve yatak odalarına yerleştirmek yasaktır. Kombilerin
mutlaka baca gazı akış emniyeti olmalıdır. Duman gazlarının çıkışı
herhangi bir nedenle engellendiğinde cihaza gaz beslemesi otomatik
olarak kesilmeli ve yeniden ancak elle açılabilmelidir. Ayrıca düşük
gaz basıncı emniyeti ve modülasyonlu brülör aranan özelliklerdir.
Kombi cihazları 25.000 kcal/h kapasiteye kadar kullanılabilmektedirler.
Doğal
gazın getirdiği imkanlardan yararlanmak için mutlaka tam otomatik
kontrol sistemi kullanılmalıdır. Buderus'ta bu amaçla Logamatik panel
geliştirilmiştir. Farklı tipte kazanlar için farklı Logamatik paneller
geliştirilmiştir. Bu paneller sayesinde dış hava sıcaklığındaki
değişimlere paralel olarak kazanın sisteme beslediği su sıcaklığı
otomatik olarak ayarlanmakta, kazan programlanan saatlerde çalışmaya
başlayıp, durmaktadır. Hatta yine dış sıcaklığa bağlı olarak hangi
saatte çalışmaya başlayıp, duracağına sizin belittiğiniz saatte
istediğiniz sıcaklığı temin etmek üzere kendi karar verebilmektedir.
Ayrıca yaz-kış ayarları , dona karşı önlem, boyler kumandası v.s.
olanaklar sağlamaktadır.
|